# सुरुवातीला अन्न वाढण्यासाठीच केला जात होता काट्याचा वापर
धार्मिक विरोधानंतरही जेवणाच्या टेबलावर काट्याने मिळवले कायमचे स्थान
आज प्रत्येकाच्या जेवणाच्या ताटातील महत्त्वाचा भाग असलेला काटा एकेकाळी दैनंदिन वापरातील वस्तू नव्हता. सुरुवातीच्या काळात लोक हात, चाकू आणि चमच्याच्या मदतीने जेवण करत असत. काट्याचा वापर सुरुवातीला अन्न वाढण्यासाठी किंवा मोठे मांसाचे तुकडे स्थिर ठेवण्यासाठी केला जात होता. त्यानंतर मध्ययुगीन इटलीमध्ये तो जेवणासाठी वापरला जाऊ लागला, मात्र त्याला सुरुवातीला विरोधही झाला. कालांतराने बदललेल्या जेवणाच्या शिष्टाचारांमुळे काट्याने जेवणाच्या टेबलावर कायमचे स्थान मिळवले.
इतिहास : आज जगभरात दैनंदिन जीवनात वापरला जाणारा काटा सुरुवातीच्या काळात सर्वसामान्यांच्या जेवणाचा भाग नव्हता. त्या काळात लोक प्रामुख्याने हात, चाकू आणि चमचा यांच्या साहाय्याने अन्न ग्रहण करत असत.
इतिहासानुसार, सर्वात जुने काटे बायझँटाईन साम्राज्य आणि मध्य पूर्व या भागात वापरले जात होते. मात्र त्यांचा उपयोग वैयक्तिक जेवणासाठी नव्हता. अन्न वाढणे किंवा मांसाचे मोठे तुकडे कापताना ते स्थिर ठेवणे, यासाठी त्यांचा वापर केला जात असे.
११व्या शतकाच्या सुमारास मध्ययुगीन इटलीमध्ये जेवणाच्या टेबलावर काट्याचा वापर सुरू झाला. मात्र त्या काळात अनेकांना तो अनावश्यक आणि चैनीची वस्तू वाटत होती. काही धार्मिक नेत्यांनीही काट्याच्या वापराला विरोध करत, मानवाला अन्न खाण्यासाठी बोटे हीच नैसर्गिक साधने असल्याचा युक्तिवाद केला होता.
पुढील अनेक शतकांपर्यंत युरोपातील मोठा वर्ग काट्याला दैनंदिन गरजेची वस्तू मानत नव्हता. मात्र नवजागरण काळात जेवणाचे शिष्टाचार अधिक विकसित होत गेले आणि काट्याचा वापर हळूहळू वाढू लागला. त्यानंतर जेवणाच्या ताटात काट्याने कायमचे स्थान मिळवले आणि तो आधुनिक जेवण संस्कृतीचा अविभाज्य भाग बनला.
