#
भारतीय-अमेरिकनांवरील वर्णद्वेष आणि ऑनलाइन ट्रोलिंगची वाढती चिंता
अमेरिकेत राहणाऱ्या भारतीय-अमेरिकन नागरिकांमध्ये वर्णद्वेष, ऑनलाइन ट्रोलिंग आणि सांस्कृतिक ओळखीवर होणाऱ्या हल्ल्यांबाबतची चिंता वाढत असल्याचे एका नव्या सर्वेक्षणातून समोर आले आहे. अनेकांनी सार्वजनिक ठिकाणी धार्मिक ओळख दर्शवणारी चिन्हे वापरणे कमी केल्याचे सांगितले आहे. सोशल मीडियावरही भारतीयांविरोधात अपमानास्पद आणि द्वेषपूर्ण टिप्पणींचे प्रमाण वाढल्याचे दिसून येत आहे. एका भारतीय वंशाच्या डॉक्टरला बिंदी परिधान केल्यामुळे वर्णद्वेषी वक्तव्यांचा सामना करावा लागल्याची घटनाही चर्चेत आली आहे. या पार्श्वभूमीवर भारतीय समुदायाच्या सुरक्षिततेबाबत आणि सामाजिक स्वीकाराबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.
कार्नेगी सर्वेक्षणातून भारतीय-अमेरिकनांच्या अनुभवांवर प्रकाश
वॉशिंग्टन : अमेरिकेत भारतीय-अमेरिकन नागरिकांना वर्णद्वेष, ऑनलाइन ट्रोलिंग आणि सांस्कृतिक ओळखीवर होणाऱ्या हल्ल्यांचा वाढता सामना करावा लागत असल्याचे आंतरराष्ट्रीय शांततेसाठी कार्नेगी एंडोमेंटच्या 2026 मधील सर्वेक्षणात नमूद करण्यात आले आहे. या अभ्यासात अमेरिकेत राहणाऱ्या सुमारे 5.2 दशलक्ष भारतीय-अमेरिकन समुदायाच्या अनुभवांचा आढावा घेण्यात आला.
सर्वेक्षणानुसार, 2025 च्या सुरुवातीपासून चारपैकी एका भारतीय-अमेरिकनला अपमानास्पद शब्दांचा सामना करावा लागला आहे. तसेच पाचपैकी एकाने सार्वजनिक ठिकाणी बिंदी, टिळक किंवा धार्मिक ओळख दर्शवणारी चिन्हे वापरणे टाळल्याचे सांगितले. काहींनी संघर्ष टाळण्यासाठी बोलण्याची पद्धत, पोशाख आणि सार्वजनिक वर्तनात बदल केल्याचेही नमूद केले आहे.
या चर्चेला आणखी चालना मिळाली ती भारतीय वंशाच्या प्लास्टिक सर्जन डॉ. करिश्मा रेड्डी यांच्या अनुभवामुळे. त्यांनी सोशल मीडियावर एका रुग्णाशी झालेला संवाद शेअर केला. उपचारादरम्यान त्यांच्या बिंदीवरून करण्यात आलेल्या वर्णद्वेषी टिप्पणीचा उल्लेख त्यांनी केला. त्यानंतर त्यांच्या पोस्टवरही मोठ्या प्रमाणात भारतविरोधी आणि द्वेषपूर्ण प्रतिक्रिया आल्याचे त्यांनी सांगितले.
डॉ. रेड्डी यांनी सांगितले की, आरोग्य क्षेत्रात काम करताना त्यांना नेहमी सहकाऱ्यांकडून आदर मिळाला. मात्र सोशल मीडियावर आलेल्या प्रतिक्रिया धक्कादायक होत्या. काहींनी त्यांना भारतात परत जाण्याचा सल्ला दिला, तर काहींनी हिंदू परंपरा आणि गायींबाबतच्या श्रद्धांवर अवमानकारक टिप्पणी केली. यानंतर त्यांनी हिंदू संस्कृतीबाबत वस्तुनिष्ठ माहिती देत विविध संस्कृतींचा आदर करण्याचे आवाहन केले.
अहवालात नमूद केल्याप्रमाणे, गेल्या काही महिन्यांत H-1B व्हिसाधारक भारतीयांविरोधात ऑनलाइन द्वेष, हिंदू देवता, मंदिरे आणि धार्मिक प्रतीकांची खिल्ली उडवणारे संदेश तसेच काही सोशल मीडिया व्यक्तींनी भारतीय संस्कृतीवर केलेल्या टीकेमुळेही वाद निर्माण झाले. काही प्रकरणांमध्ये भारतीय-अमेरिकन नागरिकांच्या घरांपर्यंत जाऊन त्यांना लक्ष्य केल्याचेही समोर आले आहे.
कार्नेगीच्या अभ्यासात 1,000 भारतीय-अमेरिकन प्रौढांचा सहभाग होता. अनेकांनी वैयक्तिक भेदभाव, डिजिटल छळ आणि सार्वजनिक ठिकाणी असुरक्षितता अनुभवत असल्याचे सांगितले. अहवालानुसार, ऑनलाइन पसरवला जाणारा द्वेष अनेकदा हिंदू धार्मिक प्रतीके, परंपरा आणि सांस्कृतिक ओळख यांना लक्ष्य करत असल्याचे दिसून आले आहे.
याच अहवालात अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या कार्यपद्धतीबाबत भारतीय-अमेरिकन मतदारांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर नाराजी असल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे. अभ्यासानुसार 71 टक्के उत्तरदात्यांनी त्यांच्या कामगिरीबाबत नाराजी व्यक्त केली, तर 55 टक्के उत्तरदात्यांनी तीव्र नाराजी नोंदवली. संशोधकांच्या मते, भारतीय-अमेरिकन समाजात ट्रम्प यांच्याबाबतचे मत अमेरिकेतील एकूण लोकसंख्येपेक्षा अधिक नकारात्मक असल्याचे या निष्कर्षांवरून दिसून येते.
यापूर्वी 2022 मध्ये रटगर्स विद्यापीठाशी संबंधित संशोधनातही सोशल मीडियावर हिंदू समुदायांना लक्ष्य करणाऱ्या संघटित मोहिमांचा उल्लेख करण्यात आला होता. संशोधकांनी अशा डिजिटल द्वेषमोहिमा प्रत्यक्ष जीवनातील तणावात रूपांतरित होण्याची शक्यता असल्याचा इशाराही दिला आहे.
