लवेल विभागातील सभेत समाजपरिवर्तनासाठी विधायक निर्णय; शिक्षण, रोजगार, महिला सहभाग आणि युवा प्रगतीवरही भर
खेड प्रतिनिधी – खेड तालुक्यातील कुणबी समाजामध्ये सामाजिक परिवर्तनाची चळवळ अधिक व्यापक करण्याच्या उद्देशाने कुणबी समाजोन्नती संघ मुंबई या मातृसंस्थेच्या मार्गदर्शनाखाली सुरू असलेल्या विभागनिहाय जनजागृती अभियानाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत आहे. या अभियानांतर्गत लवेल विभागाची सभा उत्साहपूर्ण वातावरणात पार पडली. समाजातील अनिष्ट प्रथा, कालबाह्य रूढी-परंपरा आणि विवाह तसेच विविध सामाजिक व धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये होणाऱ्या अवाजवी खर्चाला आळा घालून साधेपणा, बचत आणि विधायक विचारांना प्राधान्य देण्याचा निर्धार यावेळी करण्यात आला.
कुणबी समाजोन्नती खेड मुंबई व ग्रामीण, कुणबी युवा खेड आणि कुणबी महिला खेड यांच्या संयुक्त विद्यमाने ७ जून २०२६ रोजी आयोजित करण्यात आलेल्या कुणबी समाज परिषदेत समाजाच्या सर्वांगीण विकासाच्या दृष्टीने विविध महत्त्वपूर्ण विषयांवर सविस्तर चर्चा करण्यात आली होती. समाजात आजही प्रचलित असलेल्या काही अनिष्ट प्रथा व परंपरांमुळे तसेच लग्नसमारंभ, धार्मिक विधी आणि सामाजिक कार्यक्रमांमध्ये प्रतिष्ठेच्या नावाखाली होणाऱ्या अनावश्यक खर्चामुळे अनेक कुटुंबांवर आर्थिक भार पडत असल्याचे या परिषदेत निदर्शनास आणून देण्यात आले होते.
या परिषदेत मांडण्यात आलेले विचार आणि ठराव केवळ बैठकीपुरते मर्यादित न राहता त्यांची प्रभावीपणे अंमलबजावणी समाजाच्या तळागाळापर्यंत व्हावी, यासाठी आता विविध विभागांमध्ये प्रत्यक्ष सभा घेऊन जनजागृती केली जात आहे. त्याच उपक्रमाचा एक भाग म्हणून लवेल विभागात आयोजित करण्यात आलेल्या सभेत समाजबांधवांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला.
सभेमध्ये समाजाच्या वर्तमान परिस्थितीचा आढावा घेतानाच भविष्यातील वाटचालीबाबतही सखोल चर्चा करण्यात आली. सामाजिक प्रतिष्ठा टिकविण्याच्या नावाखाली होणारा अनावश्यक खर्च, विवाह सोहळ्यांमधील वाढता खर्च, विविध समारंभांमध्ये केली जाणारी अतिरिक्त आर्थिक उधळपट्टी आणि काही कालबाह्य प्रथा याबाबत उपस्थित समाजबांधवांनी आपली मते मांडली. बदलत्या परिस्थितीचा विचार करून समाजाने अनावश्यक प्रथा-परंपरांना फाटा देत साधेपणा स्वीकारण्याची गरज यावेळी व्यक्त करण्यात आली.
आजच्या वाढत्या महागाईच्या काळात विवाह आणि इतर समारंभांवर होणारा मोठा खर्च सर्वसामान्य कुटुंबांच्या आर्थिक नियोजनावर परिणाम करणारा ठरत आहे. त्यामुळे सामाजिक कार्यक्रमांमध्ये दिखाऊपणापेक्षा आवश्यक बाबींना महत्त्व देणे, अनावश्यक खर्च टाळणे आणि वाचविलेला पैसा कुटुंबातील मुलांच्या शिक्षणासाठी, रोजगारनिर्मितीसाठी किंवा भविष्यातील आर्थिक गरजांसाठी वापरणे, हा संदेश सभेतून देण्यात आला.
समाजाच्या प्रगतीसाठी केवळ आर्थिक बचत पुरेशी नसून शैक्षणिक आणि सामाजिक विकासालाही प्राधान्य देणे आवश्यक असल्याचे यावेळी अधोरेखित करण्यात आले. समाजातील तरुण पिढीने उच्च शिक्षण, रोजगार, व्यवसाय, कौशल्यविकास, स्पर्धा परीक्षा तसेच विविध क्षेत्रांमध्ये स्वतःची ओळख निर्माण करण्यासाठी पुढे यावे, यासाठी समाजाने त्यांना आवश्यक ते प्रोत्साहन आणि मार्गदर्शन देण्याची गरज व्यक्त करण्यात आली.
महिलांचा समाजाच्या विकासातील सहभाग वाढविण्याबाबतही सभेत सकारात्मक चर्चा झाली. महिलांना शिक्षण, रोजगार, व्यवसाय आणि सामाजिक उपक्रमांमध्ये अधिकाधिक संधी मिळणे आवश्यक असून, महिलांचा सक्रिय सहभाग समाजाच्या सर्वांगीण विकासाला चालना देऊ शकतो, अशी भावना व्यक्त करण्यात आली. त्याचबरोबर तरुणाईची ऊर्जा योग्य दिशेने वापरून सामाजिक उपक्रम अधिक व्यापक करण्यावरही भर देण्यात आला.
समाजामध्ये सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी केवळ ठराव आणि चर्चा करून चालणार नाही, तर प्रत्येक समाजबांधवाने स्वतःपासून त्याची सुरुवात करणे आवश्यक आहे. एखादी अनिष्ट प्रथा बंद करण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर तो आपल्या कुटुंबात आणि सामाजिक व्यवहारात प्रत्यक्ष अंमलात आणणे, हीच या अभियानाची खरी ताकद असल्याचे यावेळी स्पष्ट करण्यात आले.
कुणबी समाजातील सामाजिक एकोपा अधिक दृढ करण्याबरोबरच विविध गावांतील समाजबांधवांना एका समान ध्येयासाठी एकत्र आणण्याची आवश्यकता सभेत व्यक्त करण्यात आली. समाजातील सामाजिक, शैक्षणिक, आर्थिक आणि सांस्कृतिक प्रश्नांवर सामूहिक पातळीवर विचार करून त्यासाठी विधायक उपक्रम राबविण्याचा निर्धारही करण्यात आला.
लवेल विभागातील या सभेला विभागातील विविध गावांमधील समाजबांधव मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. समाजाच्या हितासाठी सुरू करण्यात आलेल्या या अभियानाला मिळत असलेला प्रतिसाद पाहता, समाजामध्ये अनिष्ट प्रथा आणि अवाजवी खर्चाविरोधात जनजागृती वाढत असल्याचे चित्र दिसून येत आहे.
कुणबी समाजोन्नती संघ मुंबईच्या मार्गदर्शनाखाली स्थानिक पदाधिकारी, युवा आणि महिला संघटनांच्या सहभागातून सुरू असलेल्या या विभागनिहाय सभांमुळे ७ जून रोजी झालेल्या कुणबी समाज परिषदेतील विचार आणि ठराव प्रत्यक्ष समाजापर्यंत पोहोचण्यास मदत होत आहे. समाजातील अनावश्यक खर्चाला आळा घालून पुढील पिढीच्या शिक्षणासाठी आणि प्रगतीसाठी संसाधनांचा योग्य वापर करण्याचा संदेश या अभियानातून दिला जात आहे.
लवेल विभागातील सभेत व्यक्त झालेल्या विचारांमधून समाजाने बदलत्या काळानुसार आपल्या रूढी-परंपरांकडे चिकित्सक दृष्टीने पाहण्याची आणि आवश्यक ते विधायक बदल स्वीकारण्याची भूमिका स्पष्ट झाली. सामाजिक एकोपा, साधेपणा, आर्थिक शिस्त, शिक्षण, महिला सक्षमीकरण आणि युवा प्रगती या आधारावर समाजाची पुढील वाटचाल घडवून आणण्याचा निर्धार या सभेत करण्यात आला. त्यामुळे लवेल विभागातील ही सभा कुणबी समाजातील परिवर्तनाच्या चळवळीला अधिक बळ देणारी ठरली.
