उन्हाळा आणि पावसाळ्याच्या काळात सापांच्या हालचाली नैसर्गिकरित्या वाढत असल्याने नागरिकांनी अधिक सतर्क राहण्याची गरज आहे. अन्न, पाणी, सावली आणि सुरक्षित निवारा शोधताना साप अनेकदा मानवी वस्तीजवळ येतात. बागा, मोकळे प्लॉट, गवताळ भाग आणि घराजवळील अडगळीच्या जागा त्यांच्यासाठी तात्पुरता आश्रय ठरू शकतात. बहुतांश वेळा साप आणि माणसांची भेट अपघाती असते, मात्र अशा घटना घबराट निर्माण करू शकतात. त्यामुळे काही साध्या सवयी अंगीकारून घर आणि परिसर अधिक सुरक्षित ठेवता येऊ शकतो.
तापमान वाढताच सापांची हालचाल वाढते
नवी दिल्ली : उन्हाळा आणि पावसाळ्याच्या हंगामात तापमानातील बदलांमुळे सापांची हालचाल वाढताना दिसून येते. अन्न, पाणी, थंड जागा आणि सुरक्षित आसरा शोधण्यासाठी ते विविध ठिकाणी फिरत असतात. याच कारणामुळे अनेकदा साप निवासी भाग, बागा, मोकळे प्लॉट, शेत परिसर किंवा घराजवळील अडगळीच्या जागांमध्ये दिसून येतात.
घराभोवती गवत वाढलेले असणे, लाकडाचे ढीग, वापरात नसलेले साहित्य किंवा साफसफाई न झालेले कोपरे अशा जागा सापांसाठी आकर्षक ठरू शकतात. बहुतांश वेळा साप आणि माणसांची भेट अचानक घडते आणि त्यामध्ये कोणताही हेतुपुरस्सर संपर्क नसतो. तरीही अशा घटना नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण करतात.
सुरक्षिततेसाठी साध्या सवयी ठरू शकतात उपयुक्त
तज्ज्ञांच्या मते, घराभोवतीचे गवत नियमित कापणे, अडगळीच्या वस्तू कमी ठेवणे आणि बागेची नियमित साफसफाई करणे यामुळे साप येण्याची शक्यता कमी होऊ शकते. तसेच घराजवळील फटी, भेगा किंवा रिकाम्या जागा वेळेवर बंद करणेही महत्त्वाचे मानले जाते.
बागकाम करताना, लाकडाचे ढीग हलवताना किंवा गवताळ भागातून चालताना योग्य काळजी घेणे आवश्यक आहे. विशेषतः संध्याकाळी आणि रात्रीच्या वेळी बाहेर पडताना पुरेसा प्रकाश वापरणे सुरक्षिततेच्या दृष्टीने फायदेशीर ठरते.
जर साप आढळला तर घाबरून न जाता त्याच्यापासून सुरक्षित अंतर राखावे. कोणत्याही परिस्थितीत साप पकडण्याचा किंवा मारण्याचा प्रयत्न करू नये. अशा वेळी स्थानिक वन विभाग किंवा प्रशिक्षित वन्यजीव बचाव पथकाशी संपर्क साधणे हा सर्वात सुरक्षित पर्याय मानला जातो.
अस्वीकरण : ही माहिती केवळ सामान्य जनजागृती आणि माहितीच्या उद्देशाने देण्यात आली आहे. हा मजकूर व्यावसायिक वन्यजीव मार्गदर्शन किंवा सुरक्षा सल्ल्याचा पर्याय नाही. साप किंवा इतर वन्यजीव आढळल्यास प्रशिक्षित अधिकाऱ्यांची मदत घ्यावी आणि थेट संपर्क टाळावा.
