पुरे, कळंबणी खुर्द आणि विहाळी परिसरातील पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी लोकसहभागातून जलसंधारणावर भर
खेड (प्रतिनिधी) : सुकिवली जिल्हा परिषद गटातील पुरे, कळंबणी खुर्द आणि विहाळी परिसरात निर्माण झालेली दुष्काळसदृश परिस्थिती लक्षात घेऊन भविष्यातील पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी ‘मिशन बंधारे’ अंतर्गत ‘पाणी अडवा, पाणी जिरवा’ हा जलसंधारण उपक्रम हाती घेण्यात आला आहे. ग्रामपंचायतींच्या माध्यमातून आणि ग्रामस्थांच्या सहकार्याने बंधारे उभारून पावसाचे वाहून जाणारे पाणी अडविणे, जमिनीत पाण्याचा अधिकाधिक साठा निर्माण करणे आणि भूजलपातळी वाढविणे, हा या मोहिमेचा प्रमुख उद्देश आहे.
पावसाळ्यात मोठ्या प्रमाणात पाणी वाहून जाते. मात्र, हेच पाणी योग्य पद्धतीने अडवून जमिनीत जिरविल्यास त्याचा उपयोग पुढील काळात पिण्याच्या पाण्यासह शेती आणि दैनंदिन गरजांसाठी होऊ शकतो. या पार्श्वभूमीवर सुकिवली जिल्हा परिषद गटातील संबंधित गावांमध्ये जलसंधारणाच्या कामांना महत्त्व देण्यात येत आहे. स्थानिक पातळीवर बंधारे उभारण्याच्या माध्यमातून पाण्याचा अपव्यय रोखणे आणि उपलब्ध जलस्रोतांचे संवर्धन करणे, यावर या उपक्रमात भर दिला जात आहे.
ग्रामपंचायतींचा पुढाकार आणि ग्रामस्थांचा सक्रिय सहभाग या मोहिमेचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. केवळ शासकीय यंत्रणांवर अवलंबून न राहता गावातील नागरिकांनी एकत्र येऊन पाणीटंचाईच्या प्रश्नावर उपाययोजना करण्याची भूमिका या उपक्रमातून पुढे येत आहे. पावसाचे पाणी अडविणे, त्याचा जमिनीतील पाणीसाठा वाढविण्यासाठी उपयोग करणे आणि भविष्यातील संभाव्य पाणीटंचाई कमी करण्यासाठी नियोजन करणे, या उद्देशाने लोकसहभागातून प्रयत्न केले जात आहेत.
जलसंधारणाची कामे प्रभावीपणे राबविल्यास परिसरातील विहिरी आणि अन्य जलस्रोतांना फायदा होण्यास मदत होऊ शकते. त्याचबरोबर शेतीसाठी पाण्याची उपलब्धता वाढविणे, उन्हाळ्यातील पाणीटंचाईची तीव्रता कमी करणे आणि गावांना पाण्याच्या बाबतीत अधिक स्वयंपूर्ण बनविणे, या दृष्टीनेही अशा उपक्रमांना महत्त्व आहे. मात्र, या प्रयत्नांचे दीर्घकालीन यश टिकविण्यासाठी बंधाऱ्यांची योग्य देखभाल, पाणलोट क्षेत्राचे संवर्धन आणि सातत्यपूर्ण लोकसहभाग आवश्यक ठरणार आहे.
या उपक्रमावेळी खेड तालुकाप्रमुख तथा जिल्हा परिषद सदस्य सचिन धाडवे, पंचायत समिती सदस्य महेंद्र भोसले, महेश मोरे, ग्रामीण संपर्कप्रमुख अनिल भोसले, युवासेना तालुकाप्रमुख मिलिंद काते, आंबवली ग्रामपंचायतीचे उपसरपंच विजय यादव यांच्यासह विविध पदाधिकारी, कार्यकर्ते, शिवसैनिक, युवासैनिक आणि ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
पाण्याचा प्रत्येक थेंब महत्त्वाचा असून, उपलब्ध पाण्याचे नियोजन आणि संवर्धन ही काळाची गरज बनली आहे. त्यामुळे ‘पाणी अडवा, पाणी जिरवा’ या संकल्पनेला लोकचळवळीचे स्वरूप देऊन गावपातळीवर जलसंधारणाची कामे सातत्याने राबविण्याची आवश्यकता आहे. लोकसहभागातून उभारण्यात येणारे बंधारे आणि जलसंधारणाच्या उपाययोजना यांमुळे सुकिवली जिल्हा परिषद गटातील गावांना भविष्यातील पाणीटंचाईचा सामना करण्यासाठी मदत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
लोकसहभागातून जलसंधारण आणि जलसंधारणातून समृद्ध गाव, या संकल्पनेतून सुकिवली जिल्हा परिषद गटात सुरू झालेली ही मोहीम पाण्याचे महत्त्व अधोरेखित करणारी ठरत आहे.
