मळगावच्या खडपकर कुटुंबियांची अनोखी भक्तीगाथा
सावंतवाडी । सचिन रेडकर :
भक्तीच्या वाटेवर चालताना देवाची गाठ कधी, कुठे आणि कशी पडेल हे सांगता येत नाही. कधी तो पाषाणात भेटतो, तर कधी लाकडाच्या कोरीव कामात. सावंतवाडी तालुक्यातील मळगाव येथील सामाजिक कार्यकर्ते आणि कीर्तनकार सुमन खडपकर यांच्या घरी विराजमान झालेला ‘श्री वन विनायक’ म्हणजे अशाच एका अगाध श्रद्धेचा आणि दैवी प्रचितीचा जिवंत वारसा आहे. यंदा या लाकडी एकदंती गणेशमूर्तीच्या पूजनाचे २६ वे वर्ष मोठ्या उत्साहात संपन्न झाले.
दुःखाच्या वळणावर झालेली दैवी भेट
या विलक्षण प्रवासाची मुळे सन २००० मध्ये रुजली आहेत. खडपकर कुटुंबियांकडे दरवर्षी गणरायाचे पाच दिवस वास्तव्य असायचे. मात्र, त्यावर्षी सुमनजींच्या वडिलांचे पितृछत्र हरपले आणि घरावर दुःखाचा डोंगर कोसळला. सुतकामुळे गणपतीचे विसर्जन अवघ्या दीड दिवसात करावे लागले. बाप्पा लवकर गेल्याची हुरहूर आणि पितृशोक अशा दुहेरी दुःखात संपूर्ण कुटुंब बुडाले होते.
अशातच, एके दिवशी सावंतवाडीकडे जात असताना मळगावच्या घनदाट अरण्यात सुमन खडपकर यांना निसर्गाच्या कुशीत ही एकदंती लाकडी मूर्ती साक्षात अवतरल्यासारखी दिसली. जणू बाप्पाच त्यांना सांगत होता, “तुम्ही माझ्या लवकर विसर्जनाने दुःखी झाला असाल, तर मी आता कायमचा तुमच्या घरी वास्तव्याला येतोय.” हा एक दैवी संकेत मानून त्यांनी ती मूर्ती घरी आणली आणि तिची प्राणप्रतिष्ठा केली.
२६ वर्षांची अविरत उपासना
गेल्या अडीच दशकांपासून हा ‘एकदंती’ खडपकर कुटुंबाचा अविभाज्य भाग झाला आहे. गेल्या वर्षी सुमनजींनी या मूर्तीचे अत्यंत सार्थ असे ‘श्री वन विनायक’ असे नामकरण केले. दरवर्षी माघी गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने येथे भक्तिभावाचा महापूर येतो. यंदाच्या २६ व्या वर्षानिमित्त सकाळी विधिवत गणेश पूजन आणि अभिषेक करण्यात आला.
दुपारी महाप्रसादानंतर सायंकाळी भक्तीचा मळा कीर्तनाने फुलला. स्वतः सुमन खडपकर यांनी आपल्या रसाळ वाणीतून कीर्तन सेवा रुजू केली. त्यांना मयूर गवळी यांनी हार्मोनियमवर उत्तम संगीतसाथ दिली.
भक्ती, शक्ती आणि निसर्गाचा संगम
आजच्या काळात जिथे नात्यांमध्ये दुरावा येत आहे, तिथे खडपकर कुटुंबियांची ही भक्ती सर्वांना एकत्र बांधून ठेवणारी ठरली आहे. अरण्यातून आलेला हा ‘वन विनायक’ केवळ लाकडी मूर्ती नसून, तो या कुटुंबाचा आधारस्तंभ झाला आहे. माघी गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने होणारे भजन-कीर्तन मळगावच्या सांस्कृतिक वैभवात मोलाची भर घालत आहे.
विनायक ही केवळ मूर्ती नसते, तो भक्ताचा भाव असतो. खडपकर कुटुंबियांच्या या ‘श्री वन विनायका’ची ही गाथा म्हणजे श्रद्धेच्या बळावर निसर्ग आणि मानवाचे नाते दृढ करणारे एक उत्तम उदाहरण आहे.
