रत्नागिरी जिल्हा कृषी विशेष: वाढत्या उष्म्यापासून बागा व पशुधनाचे संरक्षण करण्याचे आवाहन

रत्नागिरी: प्रतिनिधी
डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली आणि भारत मौसम विभाग यांच्या संयुक्त विद्यमाने रत्नागिरी जिल्ह्यासाठी नवीन कृषी सल्ला पत्रिका प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. आगामी पाच दिवसांत हवामान प्रामुख्याने कोरडे राहणार असून तापमानात वाढ होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

१० एप्रिलपासून पारा चढणार
प्रादेशिक हवामान केंद्र, मुंबई यांच्या अंदाजानुसार, ८ ते १२ एप्रिल दरम्यान हवामान कोरडे राहील. १० एप्रिलपासून कमाल तापमानात वाढ अपेक्षित असून ते ३२ ते ३५ अंश सेल्सिअस दरम्यान राहू शकते. तसेच विस्तारित अंदाजानुसार, १२ ते १८ एप्रिल दरम्यान कोकणात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस आणि सरासरीपेक्षा जास्त तापमानाची शक्यता आहे.

हापूस आंबा काढणी व साका नियंत्रण:
• काढणीस तयार झालेल्या फळांचा रंग गर्द हिरव्यावरून फिकट पिवळसर होतो आणि देठाजवळ खड्डा पडतो.
• फळातील ‘साका’ टाळण्यासाठी काढणी सकाळी १० पूर्वी किंवा संध्याकाळी ४ नंतर ‘नूतन’ झेल्याच्या साहाय्याने करावी.
• फळमाशीच्या नियंत्रणासाठी बागेत प्रति एकर २ ‘रक्षक’ सापळे लावण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
फळकुज रोगावर उपाय:
• काढणीपश्चात फळकुज रोखण्यासाठी ५०°C उष्ण जलात ०.०५% पोटॅशियम मेटाबायसल्फाईट द्रावण मिसळून त्यात फळे १० मिनिटे बुडवून ठेवावीत.
३. नवीन कलमांचे संरक्षण:
• नव्याने लावलेल्या आंबा, काजू, नारळ व सुपारीच्या रोपांना तीव्र सूर्यप्रकाशापासून वाचवण्यासाठी शेडनेट किंवा नारळाच्या झावळ्यांनी सावली करावी.

वणव्यापासून सावधानता:
• उष्णता वाढल्याने जंगलात वणवा लागण्याची शक्यता असते. बागांचे नुकसान टाळण्यासाठी बागेभोवती ठराविक अंतराने ‘वणवा निरोधक पट्टे’ काढावेत.

वाढत्या उष्म्याचा फटका जनावरांना बसू नये म्हणून खालील खबरदारी घेण्याचे सुचवण्यात आले आहे:
• पाणी पुरवठा: पशुधनास दिवसभर स्वच्छ, ताजे आणि थंड पाणी उपलब्ध करून द्यावे.
• उष्माघात नियंत्रण: उन्हाचा ताण कमी करण्यासाठी १% गूळ आणि ०.५% मीठ यांचे द्रावण चाऱ्यावर शिंपडावे. दुपारच्या वेळी जनावरांच्या अंगावर थंड पाणी शिंपडावे.
• कुक्कुटपालन: शेडच्या छतावर गवत किंवा भाताचा पेंढा टाकावा आणि तापमान कमी करण्यासाठी छतावर पाणी शिंपडावे.
इतर पिकांचे नियोजन
• मुग: मावा व तुडतुड्यांच्या नियंत्रणासाठी डायमेथोएट किंवा लॅम्बडा सायहॅलोथ्रिनची फवारणी करावी.
• भुईमूग: शेंगा पक्व झाल्या असल्यास (टरफलाची आतील बाजू काळसर दिसू लागल्यास) काढणी करून ४-५ दिवस उन्हात वाळवाव्यात.
• हळद: हळद लागवडीसाठी एप्रिलच्या शेवटच्या आठवड्यापासून मे महिन्यापर्यंत पूर्वमशागत करून जमीन तापू द्यावी.
अधिक माहितीसाठी शेतकऱ्यांनी नजीकच्या कृषी विज्ञान केंद्राशी किंवा महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधावा, असे आवाहन विद्यापीठाने केले आहे.