शेट्ये कुटुंबाची १२ वी पिढी जपतेय गणेशोत्सवाचा वारसा; झिम्मा-फुगडीने रंगते मैफल; रात्री १२ वाजता गौरीच आरती
देवरूख (प्रतिनिधी)
मोबाईलच्या युगात माणसं जवळ असूनही दुरावत चालली आहेत. विभक्त कुटुंबपद्धती वाढत असताना संगमेश्वरातील शेट्ये कुटुंब मात्र गेली १५२ वर्षे एकोप्याची परंपरा जपत आहे. तब्बल २५ घरांना एकत्र आणणारा आणि १२ पिढ्यांनी जपलेला गणेशोत्सव आजही मोठ्या उत्साहात साजरा होत असून, हा उत्सव केवळ धार्मिक सोहळा न राहता एकत्र कुटुंबपद्धतीचा जिवंत आदर्श ठरला आहे.
दीडशे वर्षांपूर्वी सुरू झालेली ही परंपरा आज बाराव्या पिढीपर्यंत पोहोचली आहे. काळ बदलला, पिढ्या बदलल्या, जीवनशैली बदलली; मात्र शेट्ये कुटुंबातील गणेशोत्सवाची नाळ मात्र तुटली नाही. उलट प्रत्येक पिढीने हा वारसा पुढच्या पिढीकडे श्रद्धेने सोपवला. गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने कुटुंबातील २५ घरांतील सदस्य एकत्र येतात. वर्षभर कामानिमित्त वेगवेगळ्या ठिकाणी असलेले कुटुंबीय बाप्पाच्या निमित्ताने पुन्हा एकत्र येतात. घरात ज्येष्ठांचा आशीर्वाद, महिलांचा उत्साह, तरुणाईची धावपळ आणि चिमुकल्यांचा निरागस आनंद असे चित्र पाहायला मिळते.
शेट्ये कुटुंबाच्या गणेशोत्सवातील सर्वात खास आकर्षण म्हणजे महिलांच्या पारंपरिक खेळांची मैफल. झिम्मा-फुगडीच्या फेरांमध्ये महिला रमून जातात आणि जुन्या काळातील गणेशोत्सवाची आठवण ताजी होते. आजच्या आधुनिक मनोरंजनाच्या काळातही या पारंपरिक खेळांना दिले जाणारे महत्त्व विशेष ठरते. चिमुकल्या मुलींपासून आजी-आजोबांच्या पिढीपर्यंत सर्वजण या उत्सवाचा आनंद घेतात. त्यामुळे एका पिढीचा अनुभव दुसऱ्या पिढीपर्यंत आणि संस्कृतीचा वारसा पुढच्या पिढीकडे सहज पोहोचतो.
गौरी आगमनाचा दिवस तर या कुटुंबासाठी विशेष उत्साहाचा असतो. रात्री १२ वाजता गौरीची आरती केली जाते. या आरतीसाठी संपूर्ण कुटुंब एकत्र येते. भक्तीमय वातावरणात होणारी ही आरती म्हणजे कुटुंबातील एकोप्याचे दर्शन घडविणारा क्षण असतो. या उत्सवाचे खरे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे केवळ गणपतीची पूजा होत नाही, तर नाती जपली जातात. ज्येष्ठ मंडळी जुन्या आठवणी सांगतात, मधली पिढी परंपरा पुढे नेते आणि तरुणाई त्यात नव्या उत्साहाची भर घालते. चिमुकल्यांना या संस्कारांची ओळख होते.
१५२ वर्षांचा हा प्रवास म्हणजे केवळ वर्षांची संख्या नाही; तो शेट्ये कुटुंबाच्या एकोप्याचा, श्रद्धेचा आणि संस्कारांचा इतिहास आहे. आजच्या काळात ‘कुटुंब एकत्र कसे ठेवावे?’ या प्रश्नाचे उत्तर शोधणाऱ्यांसाठी संगमेश्वरातील शेट्ये कुटुंबाचा गणेशोत्सव एक सुंदर उदाहरण ठरत आहे. २५ घरे, १२ पिढ्या आणि एकच बाप्पा—यातूनच या कुटुंबाची खरी श्रीमंती दिसून येते. ‘गणपती बाप्पा मोरया’च्या जयघोषात केवळ भक्तीचा आवाज घुमत नाही, तर १५२ वर्षांपासून जपल्या गेलेल्या एकोप्याची आणि संस्कारांची परंपराही पुढे जात आहे.
