आदिवासींचा देवदूत : ७८व्या वर्षीही डॉ. विश्वास सापटणेकरांची अखंड सेवायात्रा

पालघर आणि ठाणे जिल्ह्यातील गरीब व आदिवासी समाजासाठी गेली तीन दशके वैद्यकीय आधारस्तंभ ठरलेले ज्येष्ठ जनरल सर्जन डॉ. विश्वास सापटणेकर आजही अथकपणे सेवा देत आहेत. निवृत्तीच्या वयातही ते सर्जन, समाजसेवक, शिक्षक, गोताखोर आणि स्वयंसेवक म्हणून अनेक भूमिका पार पाडत आहेत. रस्ते, वीज किंवा आरोग्य सुविधा नसलेल्या भागांत उपचार करत त्यांनी आदिवासी समाजाचा विश्वास जिंकला. देश-विदेशात धोकादायक परिस्थितीतही त्यांनी मानवतेची मशाल उंचावली. त्यांची ही शांत, निःस्वार्थ सेवा आजच्या पिढीसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.


आदिवासी भागात आरोग्यसेवेची भक्कम पायाभरणी

पालघर : वरिष्ठ जनरल सर्जन डॉ. विश्वास सापटणेकर (वय ७८) हे पालघर व ठाणे जिल्ह्यातील वंचित आणि आदिवासी समुदायांसाठी गेली तीन दशकांहून अधिक काळ आरोग्यसेवेची जीवनरेषा ठरले आहेत. आर्म्ड फोर्सेस मेडिकल कॉलेजचे माजी विद्यार्थी असलेल्या सापटणेकर यांनी शिक्षणानंतर लंडनमध्ये वैद्यकीय सेवा दिली, मात्र १९८२ मध्ये भारतात परतून त्यांनी ठाण्यात रुग्णालय सुरू करत समाजसेवेला आयुष्य अर्पण केले.

चार दशकांपूर्वी आदिवासी भागात रस्ते, वीज किंवा मूलभूत सुविधा नव्हत्या. औषधांबाबत भीती असलेल्या आदिवासींचा विश्वास संपादन करणे हे मोठे आव्हान होते. खडकावर बसून उपचार, झाडांवर सलाईनच्या बाटल्या टांगून दिले जाणारे ड्रिप्स ही त्या काळातील वास्तव परिस्थिती होती. आज देवबंदसारख्या गावांत दवाखाने उभे राहिले असून गंभीर रुग्णांना ठाण्यात पाठवले जाते.

देश-विदेशात धोकादायक सेवाकार्य

१९९३ मध्ये उच्च प्रशिक्षित स्कुबा डायव्हर म्हणून डॉ. सापटणेकर यांनी ठाणे खाडीत दहशतवाद्यांनी फेकून दिलेले RDX शोधण्याच्या मोहिमेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. स्वेच्छेने केलेल्या या सेवेमुळे मोठ्या प्रमाणात स्फोटके बाहेर काढण्यात यश आले. तसेच चार दशकांपासून पंढरपूर वारीदरम्यान हजारो वारकऱ्यांना वैद्यकीय मदत देत ते भगवान विठ्ठलाची सेवा मानतात.

२०१४ ते २०१६ दरम्यान संघर्षग्रस्त दक्षिण सुदानमध्ये डॉक्टर्स विदाऊट बॉर्डर्ससोबत त्यांनी सहा-सहा महिन्यांची दोन वेळा सेवा बजावली. बंडखोरांच्या तावडीत सापडण्याचा प्रसंग असूनही मानवतेच्या सेवेपासून ते ढळले नाहीत. आजही ते वैद्यकीय महाविद्यालयांत भाषणे देत तरुण डॉक्टरांना उपेक्षित समाजासाठी काम करण्याचे आवाहन करतात.

“औषध म्हणजे केवळ उपचार नाही, तर माणूस सर्वात असहाय्य अवस्थेत असताना त्याच्या पाठीशी उभे राहणे” हा विचार जपत डॉ. विश्वास सापटणेकर आजही शांतपणे, सातत्याने आणि करुणेने सेवा करत आहेत.

“`