महाराष्ट्र मध्ये हृदय व रक्तवहिन्यासंबंधी आजारांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन आरोग्य विभागाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. पुणे, जालना, गडचिरोली आणि कोल्हापूर येथील जिल्हा रुग्णालयांमध्ये चार अत्याधुनिक कार्डियाक कॅथेटरायझेशन लॅब (Cath Lab) स्थापन करण्यास मान्यता देण्यात आली आहे. या प्रकल्पासाठी सुमारे १०० कोटी रुपयांची आर्थिक मंजुरी देण्यात आली आहे.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, सरकारी रुग्णालयांमध्ये या सुविधा सुरू झाल्यानंतर जिल्हा पातळीवरील हृदयविकार उपचार अधिक आधुनिक व कार्यक्षम होतील. विशेषतः सामान्य आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल रुग्णांना अत्यल्प खर्चात उच्च दर्जाची उपचारसेवा उपलब्ध होणार आहे.
आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी सांगितले की, विभागाने जारी केलेल्या प्रशासकीय मान्यतेद्वारे हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
ते म्हणाले, “राज्यात हृदय व रक्तवाहिन्यांशी संबंधित आजार झपाट्याने वाढत आहेत. वेळेवर निदान व उपचार अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. आतापर्यंत कॅथ लॅब सुविधांसाठी रुग्णांना पुणे किंवा मुंबईसारख्या मोठ्या शहरांमध्ये जावे लागत होते, त्यामुळे आर्थिक व मानसिक ताण वाढत होता.”
या पार्श्वभूमीवर कोल्हापूर, पुणे, जालना आणि गडचिरोली येथे कॅथ लॅब सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. कोल्हापूर विभागातील कोल्हापूर, सांगली, सातारा, सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी जिल्ह्यातील रुग्णांसाठी प्रगत हृदयसेवा उपलब्ध करून देणारी सुविधा गडहिंग्लज येथे सुरू होणार आहे.
उपसंचालक (IEC) डॉ. कैलाश बाविस्कर यांनी सांगितले की, राज्यात सध्या १२ कार्यरत कॅथ लॅब आहेत आणि अलीकडेच धुळे येथे एक लॅब अद्ययावत स्वरूपात सुरू करण्यात आली आहे. नव्या चार लॅब्स EPC (Engineering, Procurement and Construction) मॉडेलवर उभारण्यात येणार असून, इमारत बांधकाम, यांत्रिक-विद्युत व्यवस्था, प्लंबिंग तसेच अत्याधुनिक वैद्यकीय उपकरणांची स्थापना यांचा समावेश असेल. सर्व प्रक्रिया राज्य सरकारमार्फत राबविण्यात येतील.
उपकरणांच्या गुणवत्तेसाठी सरकारी तांत्रिक निकषांनुसार पूर्व व नंतर यादृच्छिक तपासण्या केल्या जातील. हा प्रकल्प जिल्हा शल्यचिकित्सक, आरोग्य सेवा संचालनालय, आरोग्य सेवा आयुक्तालय आणि आरोग्य विभाग यांच्या समन्वयाने राबवला जाणार आहे.
अधिकाऱ्यांच्या मते, “कॅथ लॅब कार्यान्वित झाल्यानंतर हृदयविकाराच्या ‘गोल्डन अवर’मध्ये अडथळ्यांचे जलद निदान व उपचार शक्य होतील, ज्यामुळे रुग्णांच्या जीवितदरात लक्षणीय वाढ होईल.”
