सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पात नुकताच एक अत्यंत दुर्मिळ असा काळा बिबट्या (ब्लॅक पँथर) कॅमेरा ट्रॅपमध्ये कैद झाल्याची महत्त्वपूर्ण नोंद झाली आहे. या घटनेमुळे वन्यजीव अभ्यासक आणि निसर्गप्रेमींमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
महाराष्ट्राच्या पश्चिम घाटातील काळे बिबटे, ज्यांना मेलॅनिस्टिक बिबटे म्हटले जाते, अत्यंत दुर्मिळ असून ते सहजासहजी नजरेस पडत नाहीत. विशेषतः सह्याद्री पर्वतरांगांतील दाट जंगलांमध्ये त्यांच्या उपस्थितीच्या नोंदी अलीकडच्या काळात वाढताना दिसत आहेत. तिलारी, राधानगरी आणि रत्नागिरी परिसरात अशा बिबट्यांचे निरीक्षण अधूनमधून होत असल्याचे समोर आले आहे.
तज्ञांच्या मते, काळा बिबट्या ही वेगळी प्रजाती नसून, जनुकीय उत्परिवर्तनामुळे त्यांच्या कातडीचा रंग गडद झालेला असतो. घनदाट, ओलसर आणि सावलीच्या जंगलांमध्ये हा गडद रंग त्यांना प्रभावी छद्मावरण (कॅमोफ्लाज) मिळवून देतो, ज्यामुळे ते शिकार करताना अधिक सक्षम ठरतात.
सह्याद्री आणि पश्चिम घाट हा परिसर जैवविविधतेच्या दृष्टीने जगातील अत्यंत महत्त्वाचा भाग मानला जातो. येथे अनेक दुर्मिळ, लुप्तप्राय आणि स्थानिक (एन्डेमिक) प्रजातींचे अस्तित्व आहे. या पार्श्वभूमीवर सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील हा ‘ब्लॅक पँथर’चा फोटो जैवविविधतेच्या संवर्धनासाठी सकारात्मक संकेत मानला जात आहे.
वन विभागाकडून या भागातील वन्यजीवांचे संवर्धन आणि संरक्षणासाठी विविध उपाययोजना राबविण्यात येत असून, अशा नोंदीमुळे सह्याद्रीतील वनसंपदेचे महत्त्व अधिक अधोरेखित झाले आहे.
