ऑनलाईन पर्जन्यमापक यंत्राच्या त्रुटीमुळे नव्या विक्रमाची नोंद हुकली
आंबोली । प्रतिनिधी :
यंदा देशभरात आणि राज्यात अल-निनाओच्या (El Niño) प्रभावामुळे पावसाने मोठी ओढ दिली असून अनेक भागांत दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. हवामानातील या बदलांचा मोठा फटका बसलेला असतानाही, दक्षिण कोकणातील प्रसिद्ध पर्यटनस्थळ आंबोलीने ऑगस्ट महिन्यात पावसाचा नवा विक्रम प्रस्थापित केला होता. भारतीय हवामान खात्याने दिलेल्या माहितीनुसार, या कालावधीत चेरापुंजीपेक्षाही अधिक म्हणजेच तब्बल २५० इंच (६३५० मिमी) हून अधिक पावसाची नोंद आंबोलीत झाली होती. मॉन्सूनच्या अखेरपर्यंत हा पाऊस ४०० इंचाचा टप्पा पार करेल असा प्राथमिक अंदाज वर्तवण्यात आला होता. मात्र, सप्टेंबर महिन्यात पावसाने घेतलेल्या प्रदीर्घ विश्रांतीमुळे जुलै ते सप्टेंबर या काळात एकूण २६६ इंच (६७५७ मिमी) पावसाची नोंद झाली आहे. हे प्रमाण आंबोलीच्या दरवर्षीच्या सरासरी पर्जन्यापेक्षा सुमारे ५० ते ७० इंचाने कमी आहे.
दरवर्षी अरबी समुद्रावरून येणारे मॉन्सूनचे वारे आणि पाऊस थेट आंबोलीच्या डोंगररांगांना धडकतात. याशिवाय बंगालचा उपसागर आणि हिंदी महासागरात निर्माण होणाऱ्या हवामान बदलांचा थेट प्रभाव आंबोलीच्या पर्जन्यावर पडतो. त्यामुळे येथील पाऊस नेहमी एकाच स्वरूपाचा नसून हलक्या, मध्यम सरींपासून ते अतिवृष्टी आणि ढगफुटीसदृश स्वरूपात कोसळतो. याच अनन्यसाधारण आणि रोमांचक पावसाचा अनुभव घेण्यासाठी दरवर्षी लाखो पर्यटक आंबोलीला पसंती देतात.
यंदा मॉन्सून आंबोलीत वेळेवर दाखल झाला होता, परंतु प्रशासकीय व तांत्रिक त्रुटींमुळे पावसाच्या अधिकृत नोंदींवर परिणाम झाला. १ जून ते १५ जुलै या कालावधीत बसवण्यात आलेली सौरऊर्जेवरील ऑनलाईन पर्जन्यमापक यंत्रणा आंबोलीतील धुके आणि प्रतिकूल हवामानात कुचकामी ठरल्यामुळे पावसाची अचूक नोंद होऊ शकली नाही. अखेर हवामान खात्याने १५ जुलैपासून ऑफलाईन पद्धतीने नोंदी घेण्यास सुरुवात केली. ब्रिटिश काळापासून आंबोलीतील सनसेट पॉईंट येथे अधिकृत पर्जन्यमापक केंद्र होते, जिथे अरबी समुद्रावरून येणाऱ्या पावसाची अतिशय अचूक नोंद होत असे. यंदाही प्रशासनाने त्याच मूळ जागी पर्जन्यमापक यंत्रणा कार्यान्वित ठेवली असती, तर आंबोलीच्या नावे ऐतिहासिक विक्रमी पावसाची नोंद झाली असती. त्यामुळे हे पर्जन्यमापक यंत्र पूर्ववत मूळ ठिकाणीच बसवण्यात यावे, अशी जोरदार मागणी सर्व स्तरांतून केली जात आहे.
दरम्यान, आकडेवारीत तूट असली तरी आंबोली परिसरात समाधानकारक पाऊस झाल्याने संपूर्ण निसर्ग हिरवाईने नटला आहे. उंच डोंगरकड्यांवरून कोसळणारे धबधबे, भरून वाहणाऱ्या नद्या-नाले, घनदाट धुके आणि दऱ्यांमध्ये उतरणारे ढग यामुळे आंबोलीत स्वर्गीय वातावरण निर्माण झाले आहे. निसर्गाचे हे मनमोहक रूप पर्यटकांचे डोळ्यांचे पारणे फेडत असून, वर्षा पर्यटनाचा मनसोक्त आनंद घेण्यासाठी पर्यटकांची पावले अजूनही आंबोलीकडे वळत आहेत.
