कोल्ड-चेन औषधांचा पुरवठा विस्कळीत; विमानतळ व मार्ग बंद
कंपन्यांची पर्यायी मार्गांकडे धाव; रुग्णांवर गंभीर परिणामाची शक्यता
पश्चिम आशियातील सुरू असलेल्या संघर्षामुळे औषधांच्या जागतिक पुरवठा साखळीवर मोठा परिणाम होत आहे. विशेषतः कर्करोगासारख्या गंभीर आजारांसाठी लागणाऱ्या औषधांच्या वाहतुकीत अडथळे निर्माण झाले आहेत. प्रमुख विमानतळ बंद झाल्याने आणि मार्ग विस्कळीत झाल्याने कंपन्यांना पर्यायी मार्गांचा वापर करावा लागत आहे. कोल्ड-चेन व्यवस्थेवर अवलंबून असलेल्या औषधांसाठी ही परिस्थिती अधिक चिंताजनक ठरत आहे. तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की परिस्थिती दीर्घकाळ राहिल्यास रुग्णांना मोठा फटका बसू शकतो.
पुणे : पश्चिम आशियातील युद्धामुळे आखाती भागातील औषध पुरवठा साखळी विस्कळीत होत आहे, ज्याचा कर्करोगासारख्या गंभीर आजारांच्या उपचारांवर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. रेफ्रिजरेशन आवश्यक असलेली औषधे आणि तापमान-संवेदनशील उत्पादने यांचा पुरवठा धोक्यात आला आहे.
इराण आणि इस्रायलमधील संघर्ष तसेच अमेरिकेच्या हल्ल्यांमुळे हवाई वाहतूक केंद्रे आणि शिपिंग मार्गांवर परिणाम झाला आहे. यामुळे औषधे, अन्न आणि तेल यांसारख्या महत्त्वाच्या वस्तूंच्या वाहतुकीत अडथळे निर्माण झाले आहेत.
अधिकाऱ्यांच्या मते, सध्या मोठ्या टंचाईची स्थिती नसली तरी संघर्ष वाढल्यास परिस्थिती गंभीर होऊ शकते. आखाती देश आयातीवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असल्याने आणि काही औषधांचे शेल्फ लाइफ कमी असल्याने पुरवठा साखळी अधिक संवेदनशील बनली आहे.
औषध उत्पादक कंपन्या पर्यायी मार्ग शोधत आहेत आणि सौदी अरेबियातील जेद्दाह व रियाध येथून ओव्हरलँड वाहतुकीचा वापर केला जात आहे. तसेच इस्तंबूल आणि ओमान हेही पर्याय म्हणून वापरले जात आहेत.
दुबई, अबू धाबी आणि दोहा यांसारखी प्रमुख कार्गो हब विमानतळ बंद झाल्याने युरोप-आशिया दरम्यानची वाहतूक मोठ्या प्रमाणात प्रभावित झाली आहे. या मार्गांवरून जीवनावश्यक औषधे आणि लसींची वाहतूक मोठ्या प्रमाणात होत असते.
तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, जागतिक हवाई मालवाहतुकीपैकी सुमारे 20% भाग या क्षेत्रावर अवलंबून आहे, ज्यामुळे व्यत्ययाचा परिणाम मोठ्या प्रमाणात जाणवू शकतो. कोल्ड-चेन कॉरिडॉर तयार करणे तात्काळ शक्य नसल्याने अडचणी वाढत आहेत.
काही कंपन्यांनी कर्करोग उपचारांसाठी लागणाऱ्या औषधांना प्राधान्य दिले असून रुग्ण-गंभीर शिपमेंट्सना वेगाने पोहोचवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. मात्र उशीर झाल्यास उपचारांवर परिणाम होऊ शकतो आणि रुग्णांना थेरपी पुन्हा सुरू करावी लागू शकते.
तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की, जर परिस्थिती सुधारली नाही तर 4 ते 6 आठवड्यांत औषधांचा तुटवडा जाणवू शकतो. रुग्णालयांमध्ये साठा कमी होण्याची शक्यताही व्यक्त करण्यात आली आहे.
वाहतूक खर्च वाढणे, ट्रान्झिट वेळ वाढणे आणि कोल्ड स्टोरेजची अडचण यामुळे औषध पुरवठा अधिक गुंतागुंतीचा होत आहे. तसेच पॅकेजिंग साहित्य आणि वैद्यकीय उपकरणांच्या पुरवठ्यावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
