आकर्षक रोषणाई, धार्मिक विधी अन् दांडियाच्या उत्साहाने परिसरात चैतन्य
देवरूख (प्रतिनिधी):
संगमेश्वर येथील छत्रपती संभाजीनगर वस्तीमध्ये प्रतिवर्षाप्रमाणे यंदाही नवदुर्गा देवीच्या नवरात्रोत्सवाला मोठ्या उत्साहात आणि भक्तिमय वातावरणात प्रारंभ झाला आहे. आदिशक्तीच्या आराधनेचा, श्रद्धेचा, भक्तीचा आणि नारीशक्तीच्या सामर्थ्याचा जागर करणाऱ्या या पवित्र उत्सवामुळे संपूर्ण परिसरात चैतन्याचे वातावरण निर्माण झाले आहे. नवदुर्गा देवीच्या आगमनाने वस्तीतील वातावरण भक्तिरसात न्हाऊन निघाले असून देवीच्या दर्शनासाठी भाविकांमध्ये मोठी उत्सुकता पाहायला मिळत आहे. नवरात्रोत्सवाच्या निमित्ताने वस्तीतील ग्रामस्थांनी एकत्र येत धार्मिक परंपरा जपण्याबरोबरच उत्सवाला आकर्षक स्वरूप देण्यासाठी विशेष तयारी केली आहे.
नवरात्रोत्सवाच्या प्रारंभी अजिंक्यराज सुर्वे यांनी सपत्नीक उपस्थित राहून नवदुर्गा देवीचे दर्शन घेतले. यावेळी त्यांनी पारंपरिक पद्धतीने खणा-नारळाने देवीची ओटी भरून मनोभावे पूजा केली आणि देवीच्या चरणी नतमस्तक होत आशीर्वाद घेतले. भारतीय संस्कृतीमध्ये नवरात्रोत्सवाला अनन्यसाधारण महत्त्व असून या नऊ दिवसांत आदिशक्तीच्या विविध रूपांची पूजा-अर्चा केली जाते. श्रद्धा, संयम, सामर्थ्य आणि भक्ती यांचा संगम असलेल्या या उत्सवात प्रत्येक भाविक आपल्या परीने देवीची सेवा करीत असतो. याच धार्मिक भावनेतून छत्रपती संभाजीनगरमधील नवदुर्गा देवीच्या नवरात्रोत्सवाला सुरुवात झाली आहे. यानंतर नंदकुमार ऊर्फ आप्पा कुष्टे, मनाली अजिंक्य सुर्वे आणि तेजस अजिंक्य सुर्वे यांच्या हस्ते नवरात्रोत्सवातील धार्मिक विधी पार पडले. यावेळी उपस्थितांनी नवदुर्गा देवीचा जयघोष करीत भक्तिभाव व्यक्त केला. देवीच्या आराधनेतून मिळणारी सकारात्मक ऊर्जा, संकटांवर मात करण्याची प्रेरणा आणि समाजात चांगुलपणाची भावना रुजविण्याचा संदेश या उत्सवातून दिला जातो. त्यामुळे नवरात्रोत्सव हा केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित न राहता सामाजिक एकोपा आणि सांस्कृतिक परंपरांचे जतन करणारा महत्त्वपूर्ण उत्सव ठरत आहे.
याच पार्श्वभूमीवर, उत्सवातील मुख्य आकर्षण असलेल्या दांडिया कार्यक्रमाचे औचित्य साधून विशेष उद्घाटन सोहळा पार पडला. संगमेश्वर येथील प्रतिष्ठित ग्रामस्थ नंदकुमार कुष्टे यांच्या शुभहस्ते फीत कापून दांडिया कार्यक्रमाचे अधिकृत आणि भव्य उद्घाटन करण्यात आले.यावेळी संभाजी नगर येथील नंदकुमार सुर्वे, पत्रकार तसेच छावा संघटना जिल्हा अध्यक्ष वहाब दळवीआणि संभाजी नगर सर्व ग्रामस्थ उपस्थित होते.फीत कापून कार्यक्रमाचा शुभारंभ करताना नंदकुमार कुष्टे यांनी उपस्थितांना नवरात्रोत्सवाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा दिल्या आणि सर्व ग्रामस्थांनी एकजुटीने व उत्साहाने या सांस्कृतिक सोहळ्यात सहभागी व्हावे असे प्रतिपादन केले. त्यांच्या हस्ते दांडियाचे उद्घाटन झाल्याने परिसरातील तरुणाई आणि दांडिया प्रेमींमध्ये कमालीचा उत्साह पाहायला मिळाला.
नवरात्रोत्सवानिमित्त छत्रपती संभाजीनगर परिसरात आकर्षक सजावट आणि विद्युत रोषणाई करण्यात आली आहे. देवीचा मंडप सुशोभित करण्यात आला असून परिसरात उत्सवी वातावरण निर्माण झाले आहे. सायंकाळच्या वेळी रंगीबेरंगी रोषणाईने परिसर उजळून निघत असून देवीच्या दर्शनासाठी येणाऱ्या भाविकांना भक्तिमय वातावरणाचा अनुभव मिळत आहे. सजावट, प्रकाशयोजना आणि धार्मिक वातावरण यामुळे नवरात्रोत्सवाची शोभा अधिकच वाढली आहे. ग्रामस्थांनी एकत्र येऊन केलेली तयारी आणि उत्सवाबद्दलचा उत्साह यामुळे छत्रपती संभाजीनगरमधील नवरात्रोत्सवाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. नवरात्रोत्सवाच्या नऊ दिवसांत नवदुर्गा देवीची नियमित पूजा-अर्चा, आरती आणि विविध धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येणार आहे. यासोबतच नियोजित सांस्कृतिक कार्यक्रमांमुळे उत्सवात अधिक रंगत येणार आहे. अशा कार्यक्रमांमधून स्थानिक कलागुणांना वाव मिळतो, नव्या पिढीला सांस्कृतिक परंपरांची ओळख होते आणि ग्रामस्थांना एकत्र येण्याची संधी मिळते. धार्मिक श्रद्धेसोबत सामाजिक सलोखा, परस्पर सहकार्य आणि सामूहिक सहभाग वाढविण्याचे कामही अशा सार्वजनिक उत्सवांतून होत असते. त्यामुळे नवरात्रोत्सवाच्या प्रत्येक दिवसाकडे भाविकांचे लक्ष लागले आहे.
यंदाच्या नवरात्रोत्सवासाठी नवदुर्गा देवीची मूर्ती वडार समाजाचे संगमेश्वर तालुका उपाध्यक्ष तथा सामाजिक कार्यकर्ते रमेश विटकर यांनी उपलब्ध करून दिली आहे. त्यांच्या या योगदानामुळे उत्सवाच्या आयोजनाला मोलाचे सहकार्य लाभले आहे. सार्वजनिक धार्मिक उत्सवांमध्ये समाजातील विविध घटकांनी पुढाकार घेऊन सहकार्य केल्यास सामूहिक उपक्रम अधिक उत्साहाने पार पडतात. रमेश विटकर यांनी दिलेल्या या योगदानातून धार्मिक कार्याप्रती असलेली आस्था आणि सामाजिक सहभागाचे महत्त्व अधोरेखित होत आहे. छत्रपती संभाजीनगर वस्तीतील सर्व ग्रामस्थांनी एकजुटीने नवरात्रोत्सवाची जय्यत तयारी केली आहे. अध्यक्ष गणेश पवार आणि उपाध्यक्ष आकाश कुराडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली उत्सवाचे नेटके नियोजन करण्यात आले आहे. उत्सवाच्या व्यवस्थापनापासून सजावट आणि इतर तयारीपर्यंत ग्रामस्थांचा सहभाग महत्त्वपूर्ण ठरत आहे. सार्वजनिक नवरात्रोत्सवाच्या माध्यमातून समाजातील नागरिक एकत्र येतात, आपुलकीचे संबंध दृढ होतात आणि पुढील पिढीपर्यंत धार्मिक व सांस्कृतिक परंपरा पोहोचविण्याचे कार्य घडते. यंदाही याच भावनेतून नवदुर्गा देवीचा नवरात्रोत्सव उत्साहात साजरा केला जात आहे.
नवरात्रोत्सवाचे खरे महत्त्व आदिशक्तीच्या उपासनेतून नारीशक्तीचा सन्मान करण्यामध्ये आहे. महिषासुराचा संहार करणाऱ्या दुर्गामातेचे रूप हे अन्यायाविरुद्ध संघर्ष करण्याचे, संकटांवर मात करण्याचे आणि सत्याचा विजय घडवून आणण्याचे प्रतीक मानले जाते. स्त्री ही शक्ती, ममता, धैर्य आणि कर्तृत्व यांचा संगम आहे, हा संदेश नवरात्रोत्सवातून समाजापर्यंत पोहोचतो. त्यामुळे देवीची आराधना करताना स्त्रीशक्तीचा आदर, महिलांचा सन्मान आणि समाजातील प्रत्येक घटकाला समान प्रतिष्ठा देण्याची भावना जपणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. संगमेश्वरच्या छत्रपती संभाजीनगरमधील नवदुर्गा देवीचा नवरात्रोत्सव श्रद्धा, भक्ती, आकर्षक रोषणाई, धार्मिक कार्यक्रम, दांडियाचा उत्साह आणि ग्रामस्थांच्या उत्स्फूर्त सहभागामुळे विशेष ठरत आहे. देवीच्या जयघोषाने परिसर भक्तिमय झाला असून आगामी नऊ दिवसांत विविध धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांच्या माध्यमातून उत्सवाची रंगत वाढणार आहे. परंपरा आणि आधुनिकतेचा सुंदर संगम साधत, एकतेचा संदेश देणारा हा नवरात्रोत्सव ग्रामस्थांसाठी श्रद्धेचा आणि आनंदाचा सोहळा ठरत आहे.
